Micha Wertheim - Micha Wertheim Voor alle Duidelijkheid (Merlijn Doomernik) 1.jpg
Micha Wertheim - Micha Wertheim Voor alle Duidelijkheid (Merlijn Doomernik) 2.jpg

Micha Wertheim

Voor Alle Duidelijkheid

Na een korte afwezigheid is cabaretier, publicist en radiomaker Micha Wertheim weer terug op het theaterpodium. Zoveel is meteen al duidelijk. Wat ook duidelijk is, is dat we in duidelijke tijden leven. Het is steeds duidelijker wie de vijand is, en waar die zit. Het is ook duidelijk dat er fouten zijn gemaakt en wie die fouten heeft gemaakt, is ook wel duidelijk. Nu de feiten duidelijk zijn wordt de oplossing ook steeds duidelijker. Maar om alles echt helemaal duidelijk te maken, is er eerst nog: ‘Micha Wertheim Voor Alle Duidelijkheid’.

www.michawertheim.nl
www.bunkertheaterzaken.nl

Cabaret
Bestel Kaarten

Extra kosten: € 1,- administratiekosten per kaartje met een maximum van € 5,- per bestelling. Garderobe en een pauzedrankje zijn inbegrepen in de toegangsprijs.

Cabaretier Micha Wertheim heeft zijn publiek in een gedenkwaardige houdgreep

Het is fantastisch verdwalen in zijn voorstelling Micha Wertheim Voor alle duidelijkheid.

Cabaretier Micha Wertheim heeft zijn publiek in een gedenkwaardige houdgreep

Het is fantastisch verdwalen in zijn voorstelling Micha Wertheim Voor alle duidelijkheid.

Het is ab-so-luut niet Micha Wertheims bedoeling dat zijn voorstelling Micha Wertheim Voor alle duidelijkheid het publiek aan het denken zet. Nog erger zou het volgens de cabaretier zijn, als het publiek al tijdens de voorstelling allerlei gedachten krijgt. Want gaan we niet juist naar het theater om los te komen van onze stomme, leuke, zinloze en zinvolle gedachten, die steeds maar ongesorteerd en ongevraagd bij ons binnenkomen, om ons even lekker over te leveren aan de geordende gedachtestroom van iemand anders? In de hoop dat diegene echt iets van betekenis heeft te melden, iets waarover je na afloop eensgezind tegen elkaar zegt: ja, dát was de boodschap, daar kunnen we wat mee.

Wertheim vult graag de gedachten van zijn publiek in, om ze daarna weer om te keren of op een andere manier aan het wankelen te brengen. Na zijn laatste voorstellingen, het experimentele tweeluik Ergens anders (waarin hij afwezig was) en Iemand anders (waarin hij op zijn absentie reflecteerde), was iedereen natuurlijk benieuwd waarmee hij nu weer op de proppen zou komen. Micha Wertheim, dat is toch die beroepsontregelaar die altijd iets doet wat je niet verwacht? Dit keer is de vorm juist behoorlijk klassiek: tegen het decor van een muur neemt hij ‘gewoon’ het woord, met aanvankelijk vooral rake grappen over tijdgeestthema’s die niet per se des Micha Wertheims zijn. 

Maar ruim over de helft komen de verhalen die hij tot dan toe vertelde in een ander licht te staan. Dan blijkt Micha Wertheim Voor alle duidelijkheid opnieuw een volstrekt originele episode te zijn in zijn onderzoek naar de verhouding tussen de komiek en zijn publiek, dat hij stevig in de houdgreep heeft en uitdaagt de eigen rol te verkennen: ‘Hoe vinden jullie zelf dat het gaat?’

Hoe vaker Wertheim vanaf dat moment benadrukt dat deze voorstelling helemaal nergens over gaat, ‘net als het  leven’, hoe meer de zaal naar betekenis zal gaan zoeken. Gaat het dan dáárover, dat alles in de samenleving van nu maar een duidelijk doel moet hebben, een zonneklare boodschap? Dat we alsmaar meer kennis krijgen voorziet in een aangenaam gevoel van veiligheid en houvast, betoogt Wertheim. Maar tegelijkertijd zit kennis ook onbevangenheid in de weg en kan het een muur worden, ‘die alle schoonheid aan het zicht onttrekt’. Terwijl: ‘Mens-zijn is in essentie verdwalen.’ En juist het spoor bijster raken wil tegenwoordig niet meer lukken – en heus niet alleen dankzij Google Maps. Zouden we niet gebaat zijn bij de ruimte ons te vergissen, om fouten te maken en te verdwalen, om te beginnen in deze voorstelling, in het theater?

En daar is dan het droste-effect, als Wertheim de spot drijft met zijn eigen status als intellectuele cabaretier. Een die ons komt vertellen hoe de wereld in elkaar steekt en met maatschappijkritiek altijd de vijfde ster lospeutert bij recensenten, want die vijfde ster is voor engagement. Oh, wat is hij weer relevant bezig!

Micha Wertheim Voor alle duidelijkheid is een tot in het kleinste detail doordachte proeve van de spanningsboog, lang en duizelingwekkend. Maar op schijnbaar oeverloze momenten zoekende zijn, het even niet meer kunnen volgen, daar is kennelijk dus niks mis mee. En al die tijd knalt het spelplezier je vanaf het podium tegemoet. 

‘Mij was hij na een half uur al kwijt’, hoorde ik een man na afloop van de première in De Kleine Komedie tegen zijn vriend zeggen. ‘Mij ook’, antwoordde die vriend, ‘en het kwam niet meer goed.’ De gedachte aan hun nagesprek maakte Micha Wertheims vijfsterrenmissie wat mij betreft alleen nog maar geslaagder.

Door: Gidi Heesakker

Bij de onovertroffen Micha Wertheim moet je blijven nadenken

Hij is er een meester in het publiek volledig mee te nemen in een gedachtegang.

Bij de onovertroffen Micha Wertheim moet je blijven nadenken

Hij is er een meester in het publiek volledig mee te nemen in een gedachtegang.

Micha Wertheim was ooit goochelaar. Dat merk je nog altijd als je hem als cabaretier aan het werk ziet: zijn voorstellingen zitten vol dubbele bodems. Net als je denkt hem te pakken te hebben, ontglipt hij je weer. Duizelig van al het heen en weer slingeren tussen gedachtes, verlaat je uiteindelijk de zaal.

Wertheims zevende soloprogramma, ‘Voor alle duidelijkheid’, past naadloos in deze lijn van zinsbegoochelende voorstellingen. De show is opgebouwd rond de paradox dat we steeds meer weten, terwijl er tegelijkertijd steeds minder ruimte is om echt na te denken, om ons te vergissen of iets te vergeten. Kennis is mooi, want het biedt veiligheid, maar kan ook een muur worden die alle schoonheid aan het zicht onttrekt.

Klassieke Wertheim-move

De waarde van vergissen weet Wertheim prachtig te vatten in de metafoor van het schaatsen. Schaatsers komen vooruit door zich naar links en naar rechts te laten vallen en daarbij net hun evenwicht te bewaren. Het is een vorm van bewegen door te vallen, net als nadenken. Maar in tijden waarin alles duidelijk moet zijn, is hier geen ruimte meer voor.

En net als je op zo'n gedachte eens lekker aan het kauwen bent, wordt ie door Wertheim genadeloos de nek omgedraaid. Plotseling roept hij dat deze voorstelling nergens over gaat en dat het niet de bedoeling is dat we erover gaan nadenken. Het is een klassieke Wertheim-move. Hij is er een meester in het publiek volledig mee te nemen in een gedachtegang, om die vervolgens te ontmaskeren als ‘fout’. Want wat Wertheim koste wat kost wil vermijden, is dat we klakkeloos geloven wat hij zegt, de goochelaar gaan aanzien voor een orakel.

Extreem intellectualistisch

In diezelfde lijn past ook zijn scherpe tirade tegen geëngageerd theater, dat ten onrechte zo de hemel in geprezen zou worden door recensenten. Intussen is Wertheims eigen voorstelling door en door politiek en geëngageerd, al zal hij dat zelf misschien anders zien. Dat zit hem in zijn pleidooi voor echt nadenken, maar ook in een aantal rake grappen over de sluipende normalisering van radicaal-rechts gedachtegoed in de Nederlandse samenleving.

Wertheim ontregelt het publiek en heeft echt iets te melden. Daarmee heeft hij nog altijd een unieke positie binnen het Nederlandse cabaretlandschap. Zijn werk is extreem intellectualistisch, maar dat is nu net de kracht ervan. 'Voor alle duidelijkheid' laat op onovertroffen wijze zien hoe nodig het is dat we over kunst en theater juist wél blijven nadenken.

Door: Ivo Nieuwenhuis

Wellicht

Ook interessant

Theaterhart Amersfoort

Blijf op de hoogte