hummelinckstuurman_turksfruit_120219-114-edit_drukwerk.jpg
hummelinckstuurman_turksfruit_120219-398-edit_drukwerk.jpg
hummelinckstuurman_turksfruit_120219-360-edit_drukwerk.jpg
hummelinckstuurman_turksfruit_120219-310-edit_drukwerk.jpg

Turks Fruit

Chris Peters, Ali Zijlstra, Bart Klever e.a.

Het boek was een bestseller, de film een blockbuster, de musical een kaskraker en dan is er nu de mag-u-niet-missen toneelbewerking van het ultieme liefdesverhaal uit de Nederlandse literatuur: ‘Turks Fruit’. De autobiografische roman van Jan Wolkers heeft na bijna vijftig jaar nog niets aan universele kracht en ontroering ingeboet en staat nog altijd hoog genoteerd op de boekenlijst van middelbare scholieren. Paul Verhoevens verfilming, die van Monique van de Ven en Rutger Hauer op slag filmsterren van internationale allure maakte, is met 3,6 miljoen bezoekers nog steeds de best bezochte Nederlandse film ooit. 
‘Turks Fruit’ vertelt van de heftige liefde tussen een beeldhouwer en een liftster. Hun ongekend passionele relatie krijgt een dramatische wending als de jonge vrouw ernstig ziek wordt. De toneelbewerking van Sophie Kassies is een ongekuiste, sensuele én ontroerende hommage aan dit liefdesverhaal zonder weerga.

www.hummelinckstuurman.nl

Toneel
Bestel Kaarten

Extra kosten: € 1,- administratiekosten per kaartje met een maximum van € 5,- per bestelling. Garderobe en een pauzedrankje zijn inbegrepen in de toegangsprijs.

Toneelversie Turks Fruit: uiterst boeiend en vermakelijk

Uiterst boeiend en vermakelijk

Toneelversie Turks Fruit: uiterst boeiend en vermakelijk

Uiterst boeiend en vermakelijk

Het waren de roerige jaren 60, maar desalniettemin zorgde Turks Fruit van Jan Wolkers in 1969 voor flinke ophef, vooral door de beeldende beschrijving van de aangrijpende liefdesrelatie tussen de hoofdpersonen Erik en Olga. De film (1973) met Rutger Hauer en Monique van de Ven ging daar, om in termen van de schrijver te blijven, nog eens stevig overheen.

Dat doet, zoveel jaar na dato, reikhalzend uitzien naar het toneelstuk Turks Fruit. Blijft het boek op het podium overeind? Maakt het zich los van het bioscoopsucces, nog altijd de best bezochte Nederlandse speelfilm? En: hoe bloot zijn de scènes, zo onontkoombaar in boek en film? 

Turks Fruit als toneel blijft dicht bij het niets verhullende taalgebruik van Wolkers, bedoeld om de benepen burgerij te schokken. Erotiek is er ook, zij het – beslist niet storend – met de broek aan. Het is het spel van met name Chris Peters dat Turks Fruit tot een theaterproductie maakt die er bepaald mag zijn. Hij vertolkt Erik, non-conformistische beeldend kunstenaar en bohemien, uiterst knap en aanstekelijk.

Erik – je zou hem nu een loepzuivere ADHD’er noemen met een seksobsessie – ontmoet de naïeve Olga, afkomstig uit een bourgeoismilieu. Hun onstuimige en onbezorgde verhouding wordt evenwel door Olga’s moeder danig gefrustreerd. Bovendien krijgen de jonge geliefden, hoe non-conformistisch hun band ook is, te maken met de onaangename kanten van aardse liefde: jaloezie, overspel, twijfel, macht en agressie.

In de bewerking van Sophie Kassies becommentariëren en analyseren de hoofdpersonen geregeld de handeling en zijn ze als het ware commentatoren van de ontwikkelingen. De speelse en humorvolle regie van Hanneke Braam houdt het stuk licht, zonder dat de dramatische zeggingskracht eronder lijdt.

Ali Zijlstra is een overtuigende Olga: onbevangen, gulzig naar nieuwe ervaringen, maar altijd met één been in haar verstikkende thuismilieu. Debbie Korper is écht de naargeestige en vileine moeder annex burgertrut – Bart Klever overtuigt als lieve, maar machteloze vader. Het maakt Turks Fruit in een tijdgewricht waarin we wat minder preutsheid en meer pikanterie kunnen gebruiken, tot uiterst boeiende en vermakelijke toneelavond.

Geschreven door: Arno Gelder

Bij Wolkers is de vrouw óf lustobject óf heks, maar deze toneeluitvoering is eigentijdser

…deze toneeluitvoering is eigentijdser

Bij Wolkers is de vrouw óf lustobject óf heks, maar deze toneeluitvoering is eigentijdser

…deze toneeluitvoering is eigentijdser

BAM! De eerste klap is wel een bedscène, maar niet een van zinderende seks. Het is de harde smak van één lichaam, dat zich met geweld op het matras smijt. En dat zich vervolgens luidkeels overgeeft aan de liefdeswoede van het mannetjesbeest, dat zich verlaten weet door het vrouwtje.

En meteen zitten we middenin het bronstige taalgebruik van Jan Wolkers, die vijftig jaar geleden commotie veroorzaakte met zijn liefdesroman ‘Turks fruit’. Vooral vanwege de talloze, zeer plastisch beschreven seksscènes. Zoals in deze litanie van hoofdpersoon Erik, die zijn liefdesverdriet niet anders kan uiten dan door het opsommen van alle mogelijke zuigmondjes, van alle vrouwen die hij naar zijn hol sleepte, die niet kunnen tippen aan die van zijn Olga.

Mede door de verfilming groeide ‘Turks fruit’ uit tot het ultieme liefdesverhaal. Het vrijgevochten gedrag, de ongebreidelde hartstochten van Erik en Olga waren een gretig omarmde reactie op het burgermansfatsoen. Met Olga’s vroegtijdige dood door kanker als tragisch slotakkoord. Maar vanuit het nu bekeken, lieve hemel, hoe verschrikkelijk eenzijdig vanuit de man gedacht.

Aan elkaar gewaagd

Dat de theaterversie door Hummelinck Stuurman net als het boek begint met Eriks oerkreet laat dat besef effectief doorsijpelen. Niet toevallig zijn bewerking en regie in handen van twee vrouwen. Sophie Kassies en Hanneke Braam. Zij zorgen voor twee essentiële ingrepen, die het verhaal doen uitstijgen boven de provocatie.

Anders dan het boek is niet Eriks gezichtspunt bepalend, maar krijgt Olga een eigen stem. De twee zijn steeds meer aan elkaar gewaagd. Gaat Olga’s tomeloze verliefdheid aanvankelijk gelijk op met het zich losmaken van haar thuis, allengs beseft ze dat ze voor Erik meer zijn speeltje dan een echte partner is.

Daarnaast wordt het onstuimige liefdesspel schitterend gespiegeld in het stoffige huwelijk van Olga’s ouders. Is bij Wolkers de vrouw óf lustobject óf heks, hier zorgt zo’n scherp ingevuld beeld van puberale driften tegenover realiteitszin voor een eigentijdsere dimensie.

Het is een verfrissende kijk op ‘Turks fruit’, zeker ook te danken aan het magnifieke spel van Debbie Korper als cynische moeder. De verrukkelijke ironie in haar ‘geniet, geniet’ tegen Olga laat onweerstaanbaar een word-alsjeblieft-gauw-volwassen-wens doorklinken.

Intussen geven Chris Peters en Ali Zijlstra de tegenstrijdigheden in de ontwikkeling van hun relatie mooi vorm. Dat maakt de voorstelling boeiender dan alle seksscènes op ongeveer elke stoel en tafel in Eriks rommelatelier: hoe pikant ook, teveel gaat vervelen.

Geschreven door: Hanny Alkema

Wellicht

Ook interessant

Theaterhart Amersfoort

Blijf op de hoogte