Het Nationale Theater - The Children (Gordon Meuleman) 3.jpg
© Sanne Peper0063.jpg (3)
© Sanne Peper0226.jpg
© Sanne Peper0389.jpg
© Sanne Peper0586.jpg
© Sanne Peper0539.jpg
© Sanne Peper0737.jpg
© Sanne Peper0822.jpg
© Sanne Peper0840.jpg (2)
© Sanne Peper0904.jpg
© Sanne Peper1092.jpg
© Sanne Peper1130.jpg (1)

The Children

Het Nationale Theater

De jonge Engelse schrijfster Lucy Kirkwood werd genomineerd voor een Tony-award voor ‘The Children’, haar internationale theaterhit over het klimaatprobleem. Een tsunami heeft een nucleaire centrale aan de Noordzeekust geraakt en als er radioactief materiaal lekt, is een massale evacuatie naar de rand van het rampgebied noodzakelijk. Onder hen Hazel en Robin, die tot hun pensioen als kernfysici in de centrale werkten. Op een dag staat plotseling hun oud-collega Rose voor de deur, die met een verpletterend voorstel komt.

Regisseur Eric de Vroedt werd meteen gegrepen door het stuk, dat met vlijmscherpe dialogen het grote dilemma van deze tijd aansnijdt: gaan we verder met ons comfortabele leven of nemen we de verantwoordelijkheid om de rotzooi op te ruimen? Acteurs Sylvia Poorta, Stefan de Walle en Antoinette Jelgersma nemen u mee in een driehoeksrelatie in dit grimmige en grappige conversatiestuk, dat herinneringen oproept aan de realiteit van Fukushima en Tsjernobyl.

www.hnt.nl

Toneel
Bestel Kaarten

Extra kosten: € 1,- administratiekosten per kaartje met een maximum van € 5,- per bestelling. Garderobe en een pauzedrankje zijn inbegrepen in de toegangsprijs.

‘The Children’ is intelligent drama over nalatenschap en verantwoordelijkheid

“Intelligent drama.”

 

‘The Children’ is intelligent drama over nalatenschap en verantwoordelijkheid

“Intelligent drama.”

 

‘The Children’ van de Britse toneelschrijver Lucy Kirkwood is een actuele tijdgeestkritiek op het hedendaags individualisme. Kirkwood toont hoe hart en hoofd onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Met haar politiek geëngageerde toneelstukken oogst de Britse toneelschrijver Lucy Kirkwood internationaal lovende kritieken. Het Nationale Theater introduceert haar werk nu in Nederland met The Children (2016). Wat aanvankelijk een vrij conventioneel huiskamerdrama over universele thema’s als liefde en ouderdom lijkt te zijn, ontpopt zich als actuele tijdgeestkritiek op het hedendaags individualisme.

In een ruime woonkeuken wordt het gepensioneerde echtpaar Hazel en Robin overvallen met het bezoek van hun oud-collega Rose, die ze bijna veertig jaar niet gezien hebben. Destijds werkten ze alle drie als kernfysici bij de ontwikkeling van een kerncentrale, wat uiteindelijk leidde tot een nucleaire ramp met verstrekkende gevolgen.

De voorstelling heeft een beetje een valse start. Kirkwood opent met een nogal moeizame dialoog tussen Hazel (Antoinette Jelgersma) en Rose (Sylvia Poorta) – waarin ze een hoop informatie over de geschiedenis van de personages en de context van deze post-apocalyptische wereld kwijt moet. Mede door de ijzige spanning die voortdurend tussen de twee vrouwen heerst, lijkt The Children een eenduidig, statisch en vlak relatiedrama te gaan worden.

Maar bij de entree van Hazels man Robin (Stefan de Walle) ontdooit het stuk. De volledig omgeslagen dynamiek tussen de personages is veelzeggend en suggereert een hoop gedeelde en geheime herinneringen. Kirkwood toont zich een begenadigd dramaschrijver die precies weet wat ze verhult en onthult. Pas halverwege wordt de inzet echt duidelijk: Rose roept haar oud-collega’s met een onontkoombaar voorstel ter verantwoording voor hun werk in de centrale.

Hazel laat zich aanvankelijk geen schuldgevoel aanpraten en meent alle recht te hebben op haar comfortabele escapisme (‘Ik heb mijn bijdrage geleverd’), terwijl haar man zijn oude leven nooit heeft losgelaten. Rose heeft geen kinderen maar is wel bezig met haar nalatenschap als mens, terwijl Hazel haar kinderen juist gebruikt als excuus om haar verantwoordelijkheid te ontlopen.

Juist door haar engagement te gieten in de vorm van het huiskamerdrama – een setting die zich bij uitstek leent voor het exploreren van relaties en gevoelens – verknoopt Kirkwood op intelligente wijze het politieke aan het empathische. Zo toont ze hoe die twee onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Je kan het rationeel met iemand eens zijn, maar toch meer meevoelen met een ander. In die spagaat worden zowel de personages als de toeschouwers voortdurend klemgezet.

Regisseur Eric de Vroedt heeft een voorliefde voor theater waarin verhitte, maatschappelijke vraagstukken en kleinmenselijk falen door elkaar heen lopen. Waar hij in eerder werk bij Het Nationale Theater, zoals The Nation (2017) of De wereld volgens John (2019), vaak koos voor uitgesproken theatrale vormen, stelt hij zich ditmaal erg dienend op. Zijn sobere regie schuift vooral Kirkwoods tekst naar voren. Sylvia Poorta maakt daarbij diepe indruk als gekwelde maar strijdvaardige Rose, de angel die dit stuk voortdurend op scherp zet.

The Children doet beroep op hart en hoofd en toont vooral hoe die twee genadeloos met elkaar aan de haal gaan zodra er echt iets wezenlijks op het spel staat. Doordat het stuk geen hapklare antwoorden biedt en tegenstrijdigheden niet uit de weg gaat, blijft het je ook na afloop volop bezighouden.

Door Sander Janssens

Theaterhit over klimaatverandering is vooral herkenbaar relatiestuk

“Sterke acteurs.”

Theaterhit over klimaatverandering is vooral herkenbaar relatiestuk

“Sterke acteurs.”

Een stuk over klimaatverandering, gedreven door emotie in plaats van door intellect’, aldus toneelschrijver Lucy Kirkwood. En: ‘Welke wereld laten we achter aan onze kinderen?’ als de vraag in het achterhoofd van regisseur Eric de Vroedt. Dan moet The Children wel een uiterst actuele en scherpe voorstelling zijn. Het tegendeel is nagenoeg de hele voorstelling het geval: het dramaturgisch ijzersterke stuk blijkt vooral de zoveelste in een lange traditie waarin een ouder echtpaar – uiteraard academisch opgeleid en niet onvermogend – bij hun gekibbel een buitenstaander gebruikt en oude geheimen geen geheimen blijken.

Klimaatverandering is amper een onderwerp in de voorstelling. Kirkwood putte inspiratie uit de kernramp in Fukushima, maar de aardbeving en tsunami die die ramp veroorzaakten hadden niets met klimaatverandering te maken. Weliswaar verplaatst zij deze ramp naar Engeland, en het is niet ondenkbaar dat in de toekomst orkanen vergelijkbare rampen daar (en in Nederland) aan kunnen richten, maar het blijft door de gedeelde kennis die we hebben van Fukushima een te veilige ver-van-ons-bed voorstelling.

Het stuk draait om de gepensioneerde kernfysici Hazel en Robin, die na de ramp hun huis hebben verruild voor een kleiner huisje, iets verder van de rampplek. Niet dat dit nodig was, want hun huis bevond zich buiten de gevaarlijke zone, maar Hazel kon de aanblik van de centrale en vooral de troep die na de vloedgolf achterbleef niet verdragen.

Zij heeft een obsessie met ouderdom en verval, hoeft er weliswaar niet meer jong uit te zien, maar stort zich op een gezond dieet en yoga, want: ‘Als je niet groeit, leef dan maar niet.’ Hij maakt wijn in de kelder, rijdt kilometers om Bifi-worstjes te kopen en lijdt aan een existentiële crisis, hij voelt zich geërodeerd omdat hij blauwe pillen nodig heeft. Tegen de wens van zijn vrouw in bezoekt hij nog dagelijks de koeien in de radioactieve zone, hoewel hij de melk weg moet gooien. Wat er werkelijk gebeurd is met die koeien, laat zich raden.

Dit stel krijgt bezoek van Rose, eveneens voormalig kernfysicus, met wie Robin een jarenlange affaire had. Natuurlijk wist Hazel er wel alles van en wist Rose weer dat Hazel dat wist – ‘omdat ze drachtig werd’ – ja, ook dit enorme cliché duikt ook op. Denk aan een mengsel van Demonen, Who’s Afraid of Virginia Woolf en Betrayal en voeg daar een ironische uitvergroting aan toe.

Het alfamannetje dat affaires heeft met de enige twee vrouwen in de kerncentrale? De geliefde die zich schaamt omdat zij haar rivale en haar kind dood wenst? Datzelfde alfamannetje dat pas als hij weet dat hij toch gaat sterven iets heldhaftigs wil doen voor een jongere generatie? Het best met minder willen doen, maar louter uit eigenbelang? Je drukker maken over een overstromend toilet dan over de puinhoop die je hebt veroorzaakt? Het zit allemaal in The Children.

Gedurende de eerste 105 minuten van The Children moest ik meerdere malen denken aan Evelyne Coussens’ bespreking van Wie is bang. Ook hier hebben we te maken met een stuk dat met sterke acteurs (Antoinette Jelgersma, Stefan de Walle en Sylvia Poorta) een actueel onderwerp wil thematiseren, maar ook hier geldt: ‘je komt er niet met het injecteren van een well made play met de relevante thema’s van deze tijd – dat maakt je stuk nog niet relevant.’

Die relevantie krijg je ook niet door de enige discussie over kernenergie in pakweg vijftien seconden te vatten met een opmerking over kernfusie (thoriumreactor is daarbij het nieuwe modewoord) of windmolens (‘maar niet in zo’n mooi natuurgebied’) of een mager zijplotje over een kind dat altijd al boos was en misschien pas echt volwassen wordt als haar ouders dood zijn. En hoe kan een stuk over de vraag ‘Welke wereld laten we achter aan onze kinderen?’ relevant worden door die kinderen alleen te laten figureren in het onderlinge steekspel in de driehoeksverhouding? Dit stuk had beter The Elderly als titel meegekregen.

Het magistrale einde, waarin alle knipogen naar de toneelliteratuur weggevaagd worden door de suggestie van een oorverdovende vloedgolf, brengt daar verandering in. Alsof Kirkwood ook zelf met de traditie en haar clichématige personages af wil rekenen. Maar of die drie minuten genoeg zijn? Ik vraag het me af. Want deze voorstelling voor de grote zaal over gepensioneerden met een lang verleden zal voor die doelgroep hooguit licht confronterend aanvoelen en even vertrouwd als een ABBA-hit.

Door: Henri Drost

Foto: Sanne Peper

 

Wellicht

Ook interessant

Theaterhart Amersfoort

Ontvang de laatste nieuwtjes